Seenaa Daraartuu Tulluu (Afaan Oromoo) qopheesseera. Kun barreeffama kitaaba fakkaatu, seenaa jireenya ishee, tapha ispoortii fi gahee ishee hooggansa keessatti hammata.
DARAARTUU TULLUU – SEENAA GUDDICHAA DUBARTII OROMOO
Kutaa 1: Dhaloota fi Guddina
Daraartuu Tulluu bara 1972, Boqqojii jedhamtu keessatti dhalatte. Boqqojii, godina Arsii Bahaa, naannoo Oromiyaatti argamti – bakka atleetota ciccimoo hedduun akka Taaddasaa Tulluu, Haayile Geebresillaasii fi Dibaabaa dhalataniidha.
Isheen dargaggeetti keessatti dandeettii fi hamilee ispoortii agarsiiftee, gorsa maatii fi leenjisaa jajjabeessu keessa guddatte. Dandeettii ishee kanaan, sirna leenjii Atileetiksii Itoophiyaa keessa seentee addunyaatti of mul’iste.
Kutaa 2: Seenaa Ispoortii Addunyaa Keessa
Olompikii 1992 – Barcelona
Ishee beeksisee seenaa addunyaa keessatti galchiise. Tapha Olompikii 1992 keessatti, tartiiba 10,000 meetira irratti hirmaattee badhaasa warqii mo’atte. Isheen dubartii Afrikaa gurraachaa jalqabaa badhaasa Olompikii mo’atteedha.
Wanti seenaa kana haqa guddaa taasise, injifannoo booda, atleetii Afrikaa Kibbaa Elana Meyer waliin harka walqabachuun daandii injifannoo irra yaa’uun mallattoo nageenya fi walqixxummaa addunyaa ta’e.
Badhaasota Olompikii:
- 1992 (Barcelona): 🥇 Warqii (10,000m)
- 2000 (Sydney): 🥇 Warqii (10,000m)
- 2004 (Athens): 🥉 Meetii (10,000m)
Taphoota Addunyaa (World Championships):
- 2001 (Edmonton, Kanada): 🥇 Warqii (10,000m)
Maratoonii:
- 2009: New York City Marathon mo’atte – atleetoota sadarkaa addunyaa mo’achuun seenaa haaraya galmeessite.
Kutaa 3: Hojii Hoogganummaa fi Ispoortii Booda
Daraartuu Tulluu yeroo Ispoortii irraa boqotte booda, hojii hooggansa ispoortii seente. Isheen Pireezidantii Waldaa Atileetiksii Itoophiyaa (Ethiopian Athletics Federation) ta’uun dubartii jalqabaa taate.
Hooggansa ishee keessatti:
- Haala jireenyaa atleetota fooyyessuu irratti hojjechuu
- Leenjii fi deeggarsa sadarkaa biyyaalessaa guddisuu
- Mirga dubartootaa fi atleetotaaf falmachuu irratti shoora olaanaa taphatte.
Kutaa 4: Fakkeenya fi Gumaacha Ishee
Daraartuu Tulluu qofa ispoortiin beekamte miti. Isheen fakkeenya:
- Dubartii Oromoo fi Afrikaa hundaaf
- Dhiira-dubartii walqixa taasisuuf tattaafatte
- Afaan Oromoo fi eenyummaa Oromoo olkaaste
Isheen dhaloota haarayaaf akka fakkeenyaatti dhihaatte. Atleetota akka Tirunesh Dibaabaa, Almaz Ayana fi Sifan Hassan irratti dhiibbaa qabaatte.
Xumura:
Daraartuu Tulluu – maqaan ishee seenaa qabeessa. Isheen bu’uura jabaa ispoortii Itoophiyaa, eenyummaa Oromoo fi dubartootni addunyaa guutuu irratti hirmaatan keessaa tokko. Milkaa’inni ishee sadarkaa ol’aanaarraa ka’ee hanga lafa gadii hin dhaabbanne.
Qopheessaan: Kadiir Abdullaxiif (AI dhaan)





